Van CV-ketel naar CE-ketel

Van CV-ketel naar CE-ketel
bieb

Het had een interview kunnen zijn met een deelnemer uit het tv-programma “Het roer om”. Geen spannende buitenlandse plannen, maar wel veel onverwachte wendingen in één loopbaan. Ik spreek met Marcel de Graaf.

Marcel is eigenaar van HR Recycling en HR Premium Parts in Twello, een start-up in respectievelijk het hoogwaardig recyclen van CV-ketels en de verkoop van gereviseerde CV-ketel-onderdelen.

Vijf jaar

Marcel begon zijn carrière in de horeca. Na vijf jaar heel hard werken op onmogelijke tijden in hotels als het Hilton stelde zijn vriendin – tegenwoordig zijn vrouw – hem de keus: wat vind je belangrijker, het werk of thuis? De volgende dag nam hij ontslag.

We leven dan net in de internetbubbel eind jaren negentig. “Iedereen met een klein beetje gezond verstand kon aan de slag in de IT-wereld. Ik ging naar een open dag bij Capgemini, maar kwam er gaandeweg achter dat het om een selectiedag ging. Aan het eind van de dag kreeg ik te horen dat ik op maandag op gesprek kon bij de HR-manager en op dinsdag mocht beginnen.”

Marcel werkte daar vijf jaar lang aan verschillende (automatiserings)projecten. Zijn laatste klus was bij het Ministerie van Landbouw, waar hij als teammanager aan de slag ging. “De mensen die toen bij het Ministerie werkten, spraken mij erg aan. Ze werkten met hart en ziel aan verschillende projecten, van natuureducatie tot duurzame energie opwerk.” Vanuit dat enthousiasme kwam hij in dienst bij programmadirectie Natura 2000. Maar weer na 5 jaar zag Marcel het daar niet meer zitten. Zijn werk raakte steeds verder verwijderd van de inhoud en de resultaten bleven achter op wat hij ervan had gehoopt.

Verdienmodel

Tijd voor (weer) een nieuwe radicale ommezwaai. Van het ene op het andere moment ging hij voor zichzelf aan de slag. “Ik wilde eigenlijk startende ondernemers helpen hun bedrijf en business case op te zetten, maar toen kwam Ralph Dito voorbij. Hij had een idee opgedaan in zijn dagelijkse praktijk in de installatiebranche. Er worden zoveel CV-ketels weggegooid waar maar één onderdeel defect aan is. Onzinnig en onnodig. Het basisidee was: hoe kunnen we beter omgaan met die spullen. Ik heb hem verder geholpen met het opzetten van een verdienmodel daarachter. En zo ontstond het bedrijf HR Recycling en een jaar later HR Premium Parts. Ralph was de eerste ondernemer die ik trof, hij is nu mijn compagnon.”

Bij HR Recycling draait het niet alleen om het benutten van materiële waarde, maar ook van menselijke waarde. In zijn werkplaats werkt De Graaf regelmatig met mensen voor wie regulier werk niet vanzelfsprekend is, waaronder autistische jongeren. “Als je fatsoenlijk op je eigen benen kan staan en je hoofd staat goed op je romp, dan moet je ook wat doen voor mensen die het minder hebben of hulp kunnen gebruiken. Als je iemand kan helpen weer op ter been te komen, dan vind ik dat mooi.”

Klimaat voor verandering

Vanwege zijn nieuwe bedrijf in hoogwaardige recycling van CV-ketels, werd Marcel gevraagd om mee te doen aan het keten innovatieprogramma “Klimaat voor Verandering”. Een programma van Nederland circulair! dat samen met innovatieve partijen circulaire economie handen en voeten geeft in de klimaatinstallatie branche. “Heel mooi om in dit innovatieprogramma van Nederland circulair! mee te mogen draaien. Ik ben toch een nieuwkomer in deze markt en ik ervaar een gevoel van trots dat je opgemerkt wordt om wat je doet.”

De komst van deze coalitie ziet Marcel als onvermijdelijk. “Ik vraag mij af of de markt zoiets uit zichzelf zou oprichten. Voor iedereen is het lastig om voorbij de bestaande, lineaire situatie te denken. Het is zó ingericht op nieuwe aanschaf. Het omgooien van een verdienmodel en het anders samenwerken in de keten, dat heb je niet zomaar gedaan.”

Herrie maken

“De circulaire economie betekent voor mij dat je zo goed mogelijk nadenkt over het gebruik van alle materialen en grondstoffen waar je mee bezig bent en dat zoveel mogelijk hergebruikt.” Inspiratie vond Marcel onder andere bij Thomas Rau. “Wat ik goed vind aan hem is dat hij een hoop herrie maakt over wat hij doet. Dat zit ook wel een beetje in mij. Mijn bedrijf is nog jong, maar ik heb blijkbaar al genoeg herrie gemaakt dat ik drie CV-ketel fabrikanten over de vloer heb gehad. Én gevraagd ben om in dit traject mee te doen.”

Volgens Marcel zit de kracht van die ‘herrie’ in het aantonen dat het eigenlijk niet zo moeilijk is allemaal. “Duurzaam was lang geitenwollensokken. Maar heel veel dingen doe je al vanzelf duurzaam, niks geitenwollensokken. Als je een oude fiets niet weggooit maar opknapt en weer gebruikt, dan is dat misschien geen circulaire economie, maar wel de basis van het gedachtegoed. We hebben het de afgelopen jaren zo luxe gehad dat het niet loonde om je oude apparaten te laten repareren. Een nieuwe kopen was goedkoper. Daar moeten we weer van genezen. Ik denk dat de financiële crisis heel goed is geweest voor die denkwijze alleen al.”

Kwaliteit van gebruikte onderdelen

Dat er in de keten nog iets moet gebeuren, ervaart Marcel dagelijks. “Installateurs vinden recycling en gebruik van gereviseerde onderdelen vaak wel een mooi verhaal, maar ze hebben nog niet zo hard nagedacht over hun eigen handelen. Als een installateur het over duurzaamheid heeft dan gaat het meestal over warmtepompen en zonnepanelen. Maar er wordt nog niet nagedacht over daadwerkelijk circulair hergebruik van installaties.”

Het grootste vooroordeel zit hem in het denken dat hergebruikte componenten van mindere kwaliteit zijn. “Je krijgt soms niet eens de mogelijkheid om uit te leggen of te laten zien dat het dezelfde kwaliteit heeft als een nieuw onderdeel. In mijn tijd bij het Hilton werd altijd gezegd: het mag oud zijn, dat is niet erg, Als het maar heel en schoon is. Dan is het nog steeds luxe, ook al is het 20 jaar oude luxe.”

Zo is het ook met apparaten. Het hoeft niet allemaal nieuw te zijn, als de kwaliteit maar als nieuw is. “En daar is een stuk onderhoud ook heel belangrijk bij. Dat was bij die hotels ook; het moet heel, schoon en netjes zijn. En dat vergt inspanning.”

Ontwerpprincipes

De pilotprojectgroep binnen de coalitie waar Marcel de kartrekker van is, buigt zich over Design for Disassembly (DFD) van klimaatinstallaties. Het gaat daarbij om de ontwerpprincipes zodat installaties goed uit elkaar te halen zijn. “Dat wil niet zeggen dat de materialen waarmee je een apparaat maakt per se her te gebruiken zijn aan het eind van de rit. Je moet de materialen zo in het apparaat stoppen dat ze aan het eind van de levensduur zo schoon en uniform mogelijk gedemonteerd kunnen worden. Dan kunnen ze goed gerecycled worden.”

Als resultaat gaat de projectgroep een blueprint opleveren van de opbouw, bevestiging en installatie van apparatuur. Zo kunnen ook andere partijen in de keten bewuster producten ontwerpen. “Het zijn allemaal stappen die bijdragen aan meer inzicht.”

De ambitie van de projectgroep lag aanvankelijk hoger. Een circulair klimaatsysteem neerzetten was de droom. Maar het realiteitsbesef dat dit niet haalbaar is in een jaar tijd, drong al gauw tot ze door. “We stelden onszelf de vraag: wat zou er voor nodig zijn om zo’n systeem te produceren? De ontwerpprincipes kwamen al gauw in het vizier, een belangrijk vertrekpunt voor een circulair klimaatsysteem.”

Marcel laat elementen uit oude ketels zien. Verschillende materialen zijn aan elkaar vast gelast. Koper, messing, ijzer, alles zit aan elkaar vast. “Je moet zagen en slijpen om het enigszins los te krijgen. Niet heel efficiënt voor zo’n klein stukje.”

Vandaar het project Design For Dissasembly, want als de materialen niet uit elkaar te halen zijn dan verliest het uiteindelijk zijn waarde. En dat is nou juist essentieel voor een circulaire economie.
“We moeten nu al toewerken naar methoden om met componenten van één materiaal te werken en deze ‘los neembaar’ te verbinden, bijvoorbeeld door schroefverbindingen. Op die manier zijn componenten nu makkelijk te vervangen en makkelijker te hergebruiken en is het hele apparaat aan het einde van zijn levensduur makkelijker te recyclen.”

“Specifiek voor de CV-ketelbranche ben ervan overtuigd dat we met revisie onderdelen nog geen 20% van de installatiemarkt bereiken op dit moment. Laat er een kwart zijn die er totaal niet geïnteresseerd in is, maar dan heb je nog steeds de helft van alle installateurs in het land die wel potentieel geïnteresseerd zijn. Er ligt dus nog een enorme kans in de installatiewereld om slim hergebruik van revisie-onderdelen toe te passen. Dat brengt naast financiële voordelen voor de installateur ook zeker een enorme kans voor wat betreft de milieutechnische impact met zich mee.”

Round=Real

Met HR Recycling en HR Premium Parts laat Marcel zien dat circulair ondernemen loont. Het zijn dus een echt Round=Real-bedrijven. Ben jij ook een bedrijf dat circulair denkt? Doe dan ook mee aan deze beweging naar een circulaire economie. Round=Real biedt innovatieve circulaire ondernemers een podium, verbindt hen onderling en laat zo zien dat de circulaire economie kan!

Tijdens de week van de Circulaire Economie vindt het Congres Circulair innoveren plaats. Dit congres wordt georganiseerd door Keten Innovatieprogramma van Nederland circulair!

Lees meer
Er zijn nog geen uitdagingen gematcht. Match hier uitdagingen

Wil jij op dit bieb-item reageren?