Circular Design Cases: is er leven na de dood? Geloof jij in reïncarnatie van producten?

Circular Design Cases: is er leven na de dood? Geloof jij in reïncarnatie van producten?
library

Een team ontwerpstudenten hield bestaande producten tegen het licht en ontwikkelde nieuwe ontwerpen, aan de hand van circulaire ontwerpstrategieën. De lessen die we geleerd hebben delen we aan de hand een serie blogs. De "Circulair design cases" die uit dit project voortkomen zijn onderdeel van CIRCO creating business through circular design.

Circulaire ontwerp vragen

Is er leven na de dood? Sinds mensheugenis is dit een belangrijke levensvraag, waar geen duidelijk antwoord op te geven is. Gelukkig is dit voor producten niet het geval en kan dit worden meegenomen worden in het ontwerp, maar hier wordt vaak niet lang bij stil gestaan. In veel cases blijkt het voor de circulaire ontwerpvragen juist essentieel om in beeld te brengen om welke reden gebruikers stoppen met het gebruik van het product en wat ze dan met het product doen. Door dit moment juist in het ontwerpoverwegingen mee te nemen, valt waarde te behouden en business te genereren.

Het hoe en waarom

Om dit te doen is het interessant om in beeld te brengen waarom een product op een gegeven moment niet meer wordt gebruikt. Sommige redenen liggen voor de hand (‘werkt niet meer’) en worden ook nu al door ontwerpers beschouwd, maar anderen worden minder vaak bekeken. Het moment en de reden zijn deels bepalend voor de circulaire ontwerpuitdaging. Als een product kapot gaat vanwege functionele redenen, is de vraag vooral technisch van aard: welk element gaat het snelst kapot en kan dat langer meegaan of eenvoudiger vervangen worden? Wanneer een product vergeten wordt, is dit eerder een emotionele reden. De vraag kan dan bijvoorbeeld zijn hoe binding met het product kan worden verkregen zodat het langer gebruikt wordt.

Kijken en vergelijken

Vaak is het niet eenvoudig om te achterhalen wat de redenen zijn waarom het gebruik stopt. Er is nog weinig (markt) onderzoek dat hierover gaat. Soms is het nog niet helemaal duidelijk, zoals bijvoorbeeld voor een nieuwe productgroep als de wireless speaker. In die case blijkt nog het beste beeld te ontstaan door te kijken waarom en hoe het gebruik van vergelijkbare producten (bijvoorbeeld een mobiele telefoon) te kijken eindigt.

Vervolg

Naast het kijken waarom er wordt gestopt met het gebruik, is het belangrijk te kijken naar wat gebruikers met het product doen als ze stoppen met gebruik. Blijft het product in een laatje liggen, zoals veel een mobiele telefoons, of wordt het naar de gemeentewerf gebracht, zoals de meeste koelkasten. In het eerste geval is de ontwerpuitdaging om gebruikers bewuster bezig te laten zijn met wat ze in de end-of-life fase met het product doen. In het tweede geval is de vraag meer hoe het product efficiënt ontmanteld kan worden met maximaal hergebruik van componenten.

Uiteenlopende end-of-life opties van mobiele telefoons. Vergeten in een la, actief aangeboden op marktplaats of weggegooid.

Ontwerpproces

Niet alleen het reïncarnatiemoment van producten is belangrijk, ook de gebruiksmomenten zelf verdienen aandacht van de ontwerper. Het kan bijvoorbeeld heel relevant zijn om in beeld te brengen welke criteria een klant hanteert en wat voor informatie hij heeft bij aanschaf van een product. Bij de aanschaf van een kite-board bijvoorbeeld, blijkt de gebruiker nauwelijks in staat een goede keuze te maken door gebrek aan informatie en inzicht in zijn eigen niveau, waardoor de kans groot is dat hij snel een andere wil kopen. Bij de hockeystick bijvoorbeeld zoeken kinderen vooral op emotionele gronden een hockeystick uit, waarbij de kleur bepalend is en niet het spelniveau.

Meer en andere uitdagingen

Belangrijk leerpunt uit de Circular Design Cases is dat bij de analyse voor een circulair ontwerpproces meer en andere vragen moeten worden gesteld dan in standaard processen gebruikelijk is. Hierbij wordt expliciet stil gestaan bij het einde van een product en gekeken hoe er nieuw leven geblazen kan worden na gebruik van een product. In de cases blijkt dat als je hier mee aan de slag gaat er eerst nog méér vragen volgen, maar uiteindelijk een duidelijker beeld van de (circulaire) ontwerpuitdaging ontstaat. Kern van de analyse is daarom om de juiste extra vragen te stellen en veronderstellingen te maken voor onderwerpen die om meer onderzoeksvragen. De vraagstukken die hier zijn beschreven helpen daarbij op weg.

Hierbij een aantal inzichten die uit de analyse van bestaande producten in de cases naar voren kwamen en input zijn voor de ontwerpuitdaging:

  1. Fietslampje: de gebruiker wil geen moeite stoppen in het vervangen van de batterij en de batterij gaat sneller leeg doordat gebruikers het lampje vergeten uit te zetten of door dat het per ongeluk aan gaat. Op dit moment is er geen goed end-of-life systeem waardoor het lampje zo weggegooid wordt.

  2. Hockeystick: kinderen groeien uit hun hockeystick of willen een nieuwe hockeystick omdat ze een nieuw kleurtje willen. Daarnaast is de hockeystick niet gemakkelijk te repareren en kan een gebroken hockeystick niet gerecycled worden om de materialenkringloop te sluiten.

  3. Kiteboard:  doordat mensen progressie maken (‘beter worden in kiteboarden’), willen ze andere kiteboards gebruiken, waardoor de oude kiteboards vaak ongebruikt blijven liggen of uiteindelijk weggegooid worden.

  4. Koelkast:  niet alleen het weggooigedrag van voedsel heeft een impact op het milieu, maar ook het gebruik van de koelkast zelf is belangrijk om rekening mee te houden. Doordat de koelkast zo vanzelfsprekend is in het huishouden, wordt het apparaat vaak slecht onderhouden waardoor het energieverbruik erg groot is.

  5. Slof: veel mensen hebben liever een goedkope slof, die elk jaar vervangen moet worden vanwege slijtage of omdat hij  vuil is geworden en niet meer schoon te maken is. Hierdoor is de slof een ‘consumable’ geworden en als zodanig door gebruikers gepercipieerd en snel weggegooid.

  6. Speaker: mensen kopen dit product vaak als impulsaankoop of krijgen het cadeau.  Ze vergeten het vaak  te gebruiken of nemen het mee naar festival en hebben geen zin om hem mee terug te nemen. Hierdoor belanden veel speakers (die nog wel goed werken!) snel in de vergetelheid of bij het grofvuil.

  7. Tandpasta: de tube van tandpasta is vaak van meerdere lagen plastic gemaakt waardoor het lastig te recyclen is nadat het gebruikt is. Dit komt vanwege de fluoride die in veel tandpasta verwerkt zit en hierdoor aan FDA reguleringen vast zit. Daarnaast  is het lastig om de tandpasta volledig uit de tube te krijgen en de dosering te matigen, waardoor je meer tandpasta verspilt dan nodig is.

Read more
There are no matches yet. Match to this library
No people have been matched yet. Match people here
person

Pieter van Os

Employee at Reversed Concepts

Do you want to comment on this library item?